Ewakuacja
Igor szedł pierwszy. Korytarz był wąski i niski, pachniał wilgocią, rdzą i czymś słodkawym, może zgniłym drewnem, a może czymś, czego Maja wolała nie nazywać. Co kilkanaście metrów światło latarki wyławiało ze ścian stare oznaczenia instalacji, malowane przez szablon farbą, która dawno zaczęła się łuszczyć:
R-17 / WODA
R-18 / ENERGIA
SEKCJA C
— Dokąd idziemy?
— Najpierw stąd wychodzimy. Potem na Bydgoskie.
Maja zatrzymała się.
— Pieszo?
— Nie — odpowiedział Igor, nie odwracając się.
— To czym?
— Zobaczymy. W martwym mieście rzadko mamy rozkład jazdy.
Ruszył dalej, ale po kilku krokach z góry dobiegł głuchy łoskot, potem następny, i oboje stanęli. Igor zgasił latarkę.
Ciemność była całkowita, gęsta jak wata. Maja słyszała tylko jego oddech i własny, i czuła, jak z sufitu sypie się na nią drobny piasek. Nad nimi coś ciężkiego przejechało po ulicy, powoli, z wibracją, która szła przez beton prosto w podeszwy.
— Pojazdy techniczne — powiedziała. — Znam ten dźwięk. Do opróżniania sektorów.
Igor zapalił latarkę.
— Czyli do ewakuacji?
— Tak.
— To dlaczego powiedziałaś „opróżniania”?
Maja ruszyła przed siebie.
— Bo tak nazywa się procedura.
Po kilkudziesięciu metrach tunel kończył się metalową kratą. Igor przykucnął i wyjął pęk kluczy. Pierwszy nie pasował. Drugi też nie.
— Mówiłeś, że znasz drogę.
— Znam. — Trzeci klucz wszedł do zamka. — Po prostu droga czasem się zmienia.
Za kratą znajdowała się niewielka komora techniczna. Na podłodze leżały stare rury, fragmenty izolacji, kawałki przewodów i martwy szczur, wyschnięty na papier. Igor przesunął metalową płytę.
— Pomóż.
Maja złapała z drugiej strony. Płyta była cięższa, niż wyglądała, i zgrzytnęła po betonie tak, że aż zabolały ją zęby. Za nią zobaczyła schody.
— Dokąd prowadzą?
— Do szkoły.
— Jakiej szkoły?
— Tej, której nie ma.
Tym razem nawet nie zapytała.
Wyszli w magazynie, wśród ułożonych w stos ławek i połamanych krzeseł z wyrytymi cyrklem inicjałami. Na ścianie wisiała tablica:
SZKOŁA PODSTAWOWA NR 31
Maja znała ten budynek, a właściwie znała miejsce po nim. Według miejskiej mapy szkołę rozebrano w 2070 roku. Tymczasem nadal stała. Jedno skrzydło rzeczywiście zostało wyburzone, ale drugie wciąż istniało, z linoleum w kolorze zgaszonej zieleni, ze szkolnym zapachem kurzu, kredy i płynu do podłóg, który nie wywietrzał przez osiem lat.
Na korytarzu leżały materace, koce i kanistry z wodą. Pod gazetką ścienną, na której wciąż wisiały wyblakłe laurki z okazji Dnia Matki, siedziała starsza kobieta. Obok niej dziewczynka, może siedmioletnia, ściskała fioletowy plecak.
— Igor — powiedziała kobieta. — Co się dzieje?
— Przenoszą pierwszą linię. Tutaj na razie.
— A potem?
Igor nie odpowiedział. Maja przykucnęła przy dziewczynce.
— Jak masz na imię?
— Lena.
— Mieszkasz tutaj?
Dziewczynka pokręciła głową.
— W siedemnastce. Z mamą i z dziadkiem.
R-17. Blok, który według systemu miał populację zero.
Starsza kobieta wskazała korytarz.
— Matka pomaga innym.
Maja poczuła wstyd, gorący i ciężki, aż pod mostkiem. Przez lata widziała R-17 na ekranie, oznaczony szarym kolorem i dwoma słowami: OBIEKT NIEUŻYTKOWANY. Nigdy nie przyszło jej do głowy, że za tym statusem może siedzieć siedmioletnia dziewczynka z fioletowym plecakiem.
— Chodź — powiedział Igor.
Na końcu korytarza mijali kolejne osoby. Nie wyglądały jak uciekinierzy. Nie miały walizek. Większość niosła niewielkie torby: dokumenty, leki, kilka ubrań, zdjęcie w ramce owinięte w ręcznik. Ktoś zabrał klatkę z ptakiem, żółtą papużką, która siedziała na drążku nastroszona i obrażona na cały świat.
Maja zatrzymała wzrok.
— Naprawdę? Ptak?
— A ma zostać?
— Nie.
Ruszyli dalej.
Na zewnątrz było już ciemno. Wyszli przez dawną salę gimnastyczną, w której z sufitu zwisały resztki drabinek, a na podłodze wciąż było widać linie boiska do siatkówki. Boisko na zewnątrz zarosło, a na jego środku stały trzy stare samochody. Prawdziwe, z kierownicami.
— To jeździ?
— Jeden.
— Który?
Igor wskazał najbrzydszy.
— Oczywiście.
Przy samochodzie czekał Roman.
— Myślałam, że miałeś zostać z Elżbietą.
— Też tak myślałem. — Otworzył bagażnik. — Ela kazała was wywieźć.
— A ona?
— Została.
— Ilu ludzi już przenieśliście?
— Sto kilkadziesiąt. Reszta idzie. Głębiej.
Maja spojrzała na szkołę.
— To nie wystarczy. Jeśli uruchomili pełną inwentaryzację, zobaczą zużycie energii, wodę, ciepło, termowizję.
— Wiemy.
— Więc nie możecie po prostu przenosić ludzi z bloku do bloku.
Roman zatrzymał się.
— Masz lepszy pomysł?
— Tak.
W samochodzie było ciasno i pachniało benzyną, starym tapicerskim kurzem i psem, chociaż psa nigdzie nie było. Maja siedziała z przodu, Igor z tyłu, z kolanami pod brodą. Roman prowadził. Auto ruszyło z szarpnięciem.
— Ile to ma lat? — zapytała Maja.
— Dużo.
— Widzę.
— To po co pytasz?
Maja spojrzała przez szybę.
— Żeby nie myśleć.
Roman skinął głową.
— Uczciwe.
Po kilkuset metrach Maja zauważyła światła w kilku oknach.
— Zgaście wszystko. Światła, ogrzewanie, wszystko, co nie jest konieczne.
Roman pokręcił głową.
— Jest noc. Ludzie potrzebują światła.
— Jeśli chcecie, żeby system zobaczył tutaj trzy tysiące mieszkańców, zostawcie.
Roman zwolnił.
— Co proponujesz?
Maja myślała. To było dokładnie to, co robiła zawodowo, tylko odwrotnie. Przez lata szukała śladów życia, żeby wiedzieć, gdzie miasto nadal powinno utrzymywać infrastrukturę. Teraz musiała sprawić, żeby życie wyglądało jak jego brak.
— Wygasić zużycie w pierwszych sektorach. Przerzucić pobór na kilka punktów technicznych. Nie wiem, jakie macie możliwości.
Roman uśmiechnął się kącikiem ust.
— Większe, niż myślisz. Ciepło lokalne. Woda częściowo z miejskiej, częściowo własna. Sieć nasza. Energia różnie.
— Jak długo wy to budowaliście?
— Ja kilka lat. Wcześniej inni.
— I miasto o tym nie wiedziało?
— Miasto wiedziało, że tu nikogo nie ma.
Przy bramie południowej stały dwa pojazdy miejskie. Roman zgasił światła i zatrzymał samochód za blokiem. Dwóch ludzi w odblaskowych kurtkach ustawiało przy drodze przenośny terminal. Nie policja ani wojsko, tylko pracownicy miejscy. Na drzwiach pojazdu widniało:
MIEJSKI ZESPÓŁ REORGANIZACYJNY
Maja znała ten znak. Widziała go setki razy, na pojazdach, na kamizelkach, na nagłówkach dokumentów, które sama podpisywała.
— To moi.
Igor wychylił się między fotelami.
— Gratulacje.
— Nie w tym sensie.
Jeden z pracowników wyjął z samochodu niewielki słupek i postawił go przy drodze. Urządzenie rozsunęło się z cichym syknięciem, a na górze zapalił się sensor.
— Licznik przepływu ludzi — powiedziała Maja. — Zarejestruje każdego, kto przejdzie drogą. Twarz, jeśli złapie. A jeśli nie, to sylwetkę, temperaturę i kierunek ruchu.
Igor oparł się z powrotem.
— Czyli jednak liczą.
Roman zaklął.
— Inne wyjście?
— Jest. Zachodnie — powiedział Igor.
— Zamknięte od sześciu lat.
Maja uniosła brwi.
— Oficjalnie?
Roman tylko uniósł brwi.
— Zaczynam rozumieć waszą geografię — dodała.
Pojechali w przeciwną stronę. Na skrzyżowaniu Maja zobaczyła starą tablicę, zieloną, przekrzywioną, z dziurami po śrucie:
TORUŃ — CENTRUM 5,8 KM
Nie pamiętała, kiedy ostatnio widziała zwykłą tablicę drogową. Miasto od lat prowadziło ludzi ekranami. Tutaj zostały znaki.
Roman skręcił między drzewa. Asfalt skończył się po kilkudziesięciu metrach.
— Tutaj? Przecież tu nie ma drogi.
— Jest.
Samochód podskoczył tak, że Maja uderzyła głową o dach.
— To nie jest droga.
— Jedziemy?
— Niestety.
Po kilku minutach zobaczyli ogrodzenie. Nie trzymetrowe, tylko dwumetrowe, stare, z siatki, która w kilku miejscach wybrzuszyła się jak brzuch. Za nim zaczynał się normalny Toruń. Oświetlona ulica, przystanek, ścieżka rowerowa. W oddali przejechał autonomiczny autobus, jasny i pusty jak akwarium. Dwa światy dzieliło kilkanaście metrów.
Roman zatrzymał samochód.
— Dalej pieszo.
— A ty?
— Wracam. Do ludzi.
Maja wysiadła. Roman podał Igorowi niewielki plecak.
— Na Bydgoskie nie idźcie głównymi. I nie podłączaj jej telefonu.
— Nie mam — powiedziała Maja. — Mój telefon został w piwnicy przy Rakowicza.
— Wiem.
Roman zamknął bagażnik. Maja ruszyła za Igorem.
— Maja — zawołał Roman.
Odwróciła się.
— Jeśli możesz coś zrobić z tym systemem… — Zawahał się. — To nie rób tego dla nas.
— Dlaczego?
— Bo jak zrobisz dla nas, to ktoś kiedyś zdecyduje, że jednak nie warto. — Spojrzał na światła po drugiej stronie ogrodzenia. — Zrób tak, żeby nie mógł tego robić nikomu.
Odjechał bez świateł, po omacku, i po chwili samochód zniknął między drzewami.
Przeszli przez rozcięcie w siatce. Maja stanęła na normalnym, czystym, oświetlonym chodniku. Po ścieżce przejechała kobieta na rowerze i minęła ich, nawet na nich nie patrząc. Maja odwróciła się. Za płotem Rubinkowo było ciemne jak dziura w zębie.
— I co teraz?
Igor wskazał przystanek.
— Tramwaj.
— Przecież mówiłeś, że dla tramwaju mogę być martwa.
— Nie wsiądziesz jako ty.
— A jako kto?
— Nikt.
— Bardzo zabawne.
— Nie żartuję. — Igor nawet się nie uśmiechnął. — Nikogo nie liczą tak starannie jak żywych.
Na ekranie przystanku:
LINIA 104
UNIWERSYTET — BYDGOSKIE — CENTRUM
3 MIN
— Wejście rejestruje pasażerów.
— Tak. — Igor wyjął z kieszeni małą, wytartą kartę. — Stare konto techniczne.
— Czyje?
— Nie pytaj. — Zawahał się. — Człowieka, który nie żyje.
— Naprawdę?
— Naprawdę nie żyje. Dla odmiany.
Tramwaj nadjechał niemal bezgłośnie. Igor przyłożył kartę. Zielone światło. Podał ją Mai.
— Szybko.
Przyłożyła. Zielone. Weszli.
W wagonie siedziało może dziesięć osób. Pachniało w nim płynem do szyb i czyimiś perfumami. Maja wybrała miejsce z tyłu, Igor usiadł naprzeciwko, z kapturem naciągniętym na czoło. Tramwaj ruszył.
Za oknem przesuwał się Toruń. Zielony, cichy, uporządkowany. Młode drzewa rosły w miejscu dawnego pasa jezdni. Rowerzysta jechał wzdłuż torowiska. Para siedziała na ławce i jadła lody z jednego pudełka. Ktoś wyprowadzał psa.
Maja pomyślała o tym, co działo się niecałe dwa kilometry stąd.
— Oni nie wiedzą — powiedziała. — Ci ludzie. O was. O tym, że właśnie trwa ewakuacja. O tych wszystkich martwych.
— Nie.
Maja patrzyła na kobietę z psem.
— Jak można mieszkać obok i nie wiedzieć?
Igor wzruszył ramionami.
— Ty mieszkałaś.
To zabolało bardziej, niż powinno.
Zanurzali się w miasto. Dla Mai było dobrze znane, a jednocześnie z każdą godziną coraz bardziej obce. Dla Igora właściwie zawsze było obce. Widywał je kilka razy w roku, kiedy trzeba było zdobyć leki albo inne rzeczy potrzebne martwym: z pochyloną głową, w kapturze, w ciągłym slalomie między kamerami, jak ktoś, kto chodzi po cudzym mieszkaniu i nie ma pewności, czy właściciel naprawdę wyszedł.
Tramwaj sunął Lubicką. Tą samą, którą kilka godzin wcześniej Maja widziała na nagraniu Wolskiego, zakorkowaną od krawężnika do krawężnika, w spalinach i upale. Teraz biegła przez Nowe Centrum Torunia.
Miasto porzuciło wcześniejsze plany stworzenia go tam, gdzie zaczynało się Chełmińskie Przedmieście. Trzy biurowce górujące kiedyś nad Szosą Chełmińską wysadzono, a w ich miejscu urządzono park. Centrum przeniosło się tutaj.
Lubicką zwężono do jednej nitki. Po obu stronach wyrosły szklane biurowce, jedne z widokiem na Wisłę, drugie na Jakubskie, największą sypialnię Torunia. Wieczorem światło robiło swoje: szklane fasady odbijały każdą latarnię i każde okno, aż cała ulica wyglądała jak wizualizacja miasta, które wreszcie doprowadzono do końca. Pod biurowcami stały donice z bukszpanem przyciętym w idealne kule, a chodnik był tak czysty, że aż śliski. Nikt tu nie palił, nie pluł, nie przyklejał gumy pod ławkami. Nikt tu też nie mieszkał.
Nowe Centrum stało się symbolem Nowego Torunia. Pojawiało się wszędzie: na pocztówkach, smyczach, kubkach, koszulkach i na tysiącach zdjęć. Tu spełniło się marzenie o Nowym Toruniu, lepszym od Starego.
Kolejnym marzeniem był Park Centralny. Ciągnął się od dawnego targowiska aż po Rudelkę. Po Osiedlu Młodych został właściwie tylko cmentarz świętego Jerzego, wciągnięty w meandrujące alejki nowego parku. Zniknęła cała zabudowa pomiędzy Bema a Kraszewskiego.
Maja pamiętała hasła: „Toruń potrzebuje oddechu”, „Toruń nie powinien się już więcej rozlewać”, „Tylko Kompaktowy Toruń”, „Koniec z autostradami w środku Torunia”. Przyklaskiwała im. Park był piękny. Nowe Centrum też. W tym właśnie był problem. Kompaktowy Toruń nie wyglądał jak katastrofa.
— Kompaktowy — powiedziała pod nosem, jakby próbowała, jak to słowo smakuje.
Wysiedli trzy przystanki wcześniej, na placu Niepodległości, naprzeciw głównego wejścia do Parku Centralnego. Maja wiedziała, że kamer jest tam mniej. Dalej szli bocznymi ulicami.
Toruń nocą był niemal bezgłośny. Samochodów niewiele, automatyczne dostawy, kilka rowerów. Gdzieś z otwartego okna dobiegała muzyka, a z innego śmiech i brzęk talerzy. Pachniało lipami i rozgrzanym w dzień kamieniem, który oddawał teraz ciepło jak piec.
Maja patrzyła na kamienice. Wolski mieszkał przy Słowackiego, w jednej z tych, które przetrwały wszystkie miejskie reorganizacje, kawałek dalej od tych dwóch bez dachów, które mijała po południu.
— Numer? — zapytał Igor.
— Siedemdziesiąt jeden.
Igor wskazał budynek.
— To?
— Tak.
Przed kamienicą stał policyjny samochód. Maja zatrzymała się.
— Za późno.
Igor spojrzał na okna.
— Niekoniecznie.
— Policja jest w środku.
— Już nie.
Po chwili z bramy wyszły dwie osoby, kobieta i mężczyzna. Nieśli torby zabezpieczające, przezroczyste, z czerwonymi paskami. Maja cofnęła się w cień bramy naprzeciwko. Wsiedli do samochodu i odjechali.
— Czekamy — powiedział Igor. — Aż naprawdę odjadą.
Czekali. Po trzech minutach Maja chciała ruszyć.
— Jeszcze.
— Dlaczego?
— Bo ludzie zawsze wracają po coś, czego zapomnieli.
— To twoja wielka wiedza operacyjna?
— Nie. Raz wróciłem po czapkę.
— Masz dziewiętnaście lat.
— I bogate życie.
Po pięciu minutach weszli. Na klatce pachniało tak samo jak po południu: kurzem, pastą do podłóg i cudzą zupą. Schody skrzypiały na co trzecim stopniu. Drzwi mieszkania Wolskiego na drugim piętrze były zaplombowane.
— Świetnie.
Igor obejrzał plombę.
— Elektroniczna. Z alarmem.
— Można obejść?
— Można.
— Umiesz?
— Nie. — Igor wyjął coś z plecaka. — Ja też nie. Dlatego nie wchodzimy drzwiami.
— Nie.
— Jeszcze nie powiedziałem.
— Znam już twój sposób myślenia.
— Balkon. Drugie piętro. Jest daszek.
— Nie.
— To masz lepszy pomysł?
Maja spojrzała na drzwi, potem na sąsiednie.
— Tak.
Podeszła do drzwi obok, z mosiężną tabliczką i wycieraczką z napisem WELCOME, i zapukała.
Igor patrzył na nią.
— Co robisz?
— Coś, czego najwyraźniej nie robicie w martwym mieście.
Drzwi się otworzyły. Starszy mężczyzna w szlafroku, z gazetą zwiniętą w dłoni, spojrzał na nich.
— Słucham?
Maja uśmiechnęła się najgrzeczniej, jak umiała.
— Dobry wieczór. Jestem znajomą profesora Wolskiego. Zostawiłam u niego torbę.
Mężczyzna spojrzał na nią, potem na Igora.
— Profesor nie żyje.
— Wiem.
— Policja dopiero co odjechała.
— Wiem.
— To chyba nie jest najlepszy moment na torbę.
— W środku mam dokumenty.
Mężczyzna patrzył przez chwilę.
— I?
— Potrzebuję wejść na jego balkon. Pański balkon jest zaraz obok.
— Skąd pani wie?
Maja wskazała sufit, jakby odpowiedź była zapisana gdzieś w tynku.
— Pracuję dla miasta.
Igor zakrył usta dłonią. Mężczyzna westchnął.
— Oczywiście, że pani pracuje dla miasta. — Otworzył szerzej drzwi. — Pięć minut.
Balkony dzielił niecały metr. Pod spodem, dwa piętra niżej, było podwórze z kasztanem i blaszanym garażem Wolskiego. Maja spojrzała w dół.
— Nadal uważam, że to idiotyczne.
— Ale skuteczne.
— Jeśli spadnę, zabiję cię.
— Kolejność może być problemem.
Maja przeszła pierwsza, nie patrząc w dół. Igor za nią. Drzwi balkonowe Wolskiego były zamknięte.
— No i?
Igor wskazał niewielkie uchylone okno.
— Nie.
— Maja.
— Przestań mówić moje imię w ten sposób.
Po dwóch minutach byli w środku.
Mieszkanie wyglądało inaczej niż kilka godzin wcześniej. Nie przez policję. Przez brak Wolskiego. Na stole nadal stał kubek z brązowym osadem na dnie. Na krześle leżał szary sweter, złożony starannie, jakby za chwilę miał go założyć. Czarny blat stołu był wygaszony, a lodówka w kuchni wzdychała tak samo jak po południu, nie wiedząc jeszcze, że nikt jej już nie otworzy.
Maja zobaczyła swoją torbę tam, gdzie ją zostawiła, na oparciu krzesła.
— Niczego nie dotykaj.
— Ty właśnie dotykasz.
— To moje.
— Aha.
W torbie wszystko było. Maja wyjęła zapasowy terminal, stary służbowy telefon, który nosiła na wypadek, gdyby główny padł w terenie, i którego od miesięcy nawet nie włączała.
— Nie uruchamiaj — powiedział Igor.
— Nie zamierzam. — Schowała go z powrotem.
— Archiwum było tutaj.
Podeszła do regału i otworzyła panel w ścianie obok niego. Pusto.
— Nie.
— Tu były nośniki.
— Policja?
— Może. — Maja przesunęła palcem po pustej półce i pokazała mu szary od kurzu opuszek. — Albo ktoś, kto dokładnie wiedział, czego szuka.
Maja uklękła. Półka była całkowicie pusta, tylko w rogach kurz układał się w prostokąty po pudełkach, których już nie było. Kilka godzin wcześniej Wolski pokazywał jej nagrania: Toruń z 2026 roku, korki na Szosie Lubickiej, parkingi na Rubinkowie, ludzi na Rynku z lodami cieknącymi po nadgarstkach. Teraz nie zostało nic.
— Zabrali.
— Albo on przeniósł.
— Kiedy?
— Nie wiem.
Maja spojrzała na biurko. Papier. Długopis. Stary czytnik. I mała kartka, której wcześniej nie widziała. Trzy linijki, pochylonym pismem Wolskiego, tym samym, którym robił notatki w papierowym notesie w biurze:
JEŚLI PRZYJDZIE MAJA — NIE DAWAĆ DO SIECI.
MPP/27
2035 NIE JEST ROKIEM.
Maja przeczytała dwa razy.
— Igor. Co to znaczy?
— Nie mam pojęcia.
— MPP mam przy sobie. Ale co to jest 2035?
Igor wziął kartkę.
— Napisał, że nie rok. To może numer.
— Czego?
— Nie wiem.
Maja rozejrzała się po biurku, półkach i ścianach. Nic.
— Wolski wiedział, że przyjdę.
— Albo Teresa wiedziała.
Maja pomyślała o MPP/27, o przedmiocie pozostawionym pod książką, o archiwum, które zniknęło.
— Szukamy.
Po dziesięciu minutach niczego nie znaleźli. Po piętnastu Maja zaczęła się denerwować.
— To może być kod — powiedział Igor. — Cztery cyfry.
— Dziękuję.
— Pomagam.
— Przestań.
Igor podszedł do regału.
— Jakub lubił stare rzeczy? Książki, filmy, papier?
— Bardzo.
Przesuwał palcem po grzbietach.
— A numery?
— Co robisz?
— Szukam 2035. Na książkach.
— Czemu na książkach?
— A czemu nie?
Maja już miała odpowiedzieć, kiedy zobaczyła niewielką metalową plakietkę przykręconą do dolnej półki:
20 / 35
Podeszła.
— To nie numer.
— A co?
Maja spojrzała na regał. Pięć pionowych sekcji, siedem półek. Trzydzieści pięć pól.
— Dwudzieste z trzydziestu pięciu.
Igor policzył na palcach.
— To.
Wyjęli książki, kurz zakręcił im w nosach. Za nimi znajdowała się metalowa kaseta bez żadnej elektroniki. Maja nacisnęła. Nie otworzyła się.
— Klucz.
Igor spojrzał na jej kieszeń.
— Nie ten — powiedziała Maja.
I wtedy przypomniała sobie klucz od mieszkania matki, ten, z którego od miesiąca żartowała. Na kółku był jeszcze jeden, mniejszy. Nigdy nie wiedziała, do czego służy.
Włożyła go do zamka. Pasował. Przekręciła i kaseta się otworzyła.
Igor gwizdnął.
— Twoja matka naprawdę miała plan.
W środku leżały dziesiątki nośników i papierowa teczka. Na okładce:
WARIANT 70
Maja poczuła, że przestaje oddychać. Otworzyła. Pierwsza strona:
KOMPAKTOWY TORUŃ 2080
WARIANT DOCELOWY: 70 000
To znała. Te liczby wisiały dziś nad całym miastem. Kolejne strony zawierały prognozy, koszty, sieć transportową, liczbę szkół i szpitali, kilometry dróg, zużycie energii. Wszystko wyglądało zwyczajnie, profesjonalnie i rozsądnie. Maja przewracała dalej.
POPULACJA BAZOWA: 78 421
POPULACJA REFERENCYJNA: 70 000
HORYZONT: 2080
REDUKCJA RÓŻNICY: 8 421
Zatrzymała się.
— Igor.
— Widzę.
— To może znaczyć spadek demograficzny.
— Może.
Przewróciła stronę.
MECHANIZMY REDUKCJI:
Migracja.
Naturalna śmiertelność.
Ograniczenie napływu.
Relokacja.
Zmniejszenie kosztów utrzymania obszarów peryferyjnych.
A potem:
AKTYWNA OPTYMALIZACJA POPULACJI
Maja poczuła, że drętwieją jej palce.
— Co to znaczy?
Igor stał obok.
— Ty mi powiedz.
Następna strona. Tabela, setki numerów, a przy każdym liczba: 0,0081, 0,0144, 0,0037, 0,0219. Współczynnik kosztu nieobecności. Na dole strony:
PRIORYTET REDUKCJI: JEDNOSTKI O NAJNIŻSZYM KOSZCIE NIEOBECNOŚCI.
Maja przeczytała zdanie kilka razy. Nie chciała zrozumieć, ale rozumiała.
— Oni nie dostosowywali miasta do siedemdziesięciu tysięcy ludzi.
Przewróciła następną stronę. Jedno zdanie.
CEL: DOSTOSOWANIE POPULACJI DO OPTYMALNEJ WIELKOŚCI MIASTA.
Usiadła na podłodze, plecami do regału. Wszystko zaczęło układać się w całość: ludzie, zgony, martwe rejestry, Igor, Teresa, Wolski, Elżbieta, kartka w kieszeni. Siedemdziesiąt tysięcy. Nie prognoza. Cel.
— Maja.
Nie odpowiedziała.
— Maja. — Igor patrzył w stronę okna.
Na ulicy zatrzymał się samochód. Nie policyjny, tylko miejski, bez oznaczeń. Wysiadły z niego dwie osoby, kobieta i mężczyzna. Maja nie widziała ich twarzy, ale poznała je po czymś innym: po długim płaszczu kobiety, po tym, jak mężczyzna rozglądał się na boki, zanim zrobił krok. Ci sami, którzy wsiadali do samochodu przed blokiem matki.
— To oni. Byli u Teresy.
Igor zgasił światło.
Mężczyzna spojrzał na kamienicę. Kobieta podniosła rękę i na jej nadgarstku zapalił się ekran. Drzwi wejściowe na dole otworzyły się bez dzwonienia i bez klucza.
Maja zamknęła teczkę. Igor zgarnął nośniki do plecaka.
Na klatce schodowej rozległy się kroki. Spokojne i niespieszne. Co trzeci stopień skrzypiał.
Maja spojrzała na balkon.
— Znowu?
Igor pokręcił głową.
— Nie.
— Dlaczego?
Kroki były coraz bliżej.
— Bo tym razem wiedzą, że tu jesteśmy.
